Close

Nora Spreekt!

#14 Pieter-Jan Hagens - 12 maart 2018

  • 58
  •  
  •  
  •  
    58
    Shares

1. Context van de uitspraak

Buitenhof-presentator Pieter-Jan Hagens had een gesprek met Jesse Klaver over het salarisbeleid bij Nederlandse banken, waar eerder deze week reuring over was ontstaan na de 50% salarisverhoging van ING CEO Ralph Hamers. Hagens stelde aan het eind van het gesprek Klaver een vraag over het samenwerkingsverband dat GroenLinks, SP en PvdA in Rotterdam zijn aangegaan met Nida, de zogenaamde ‘linkse coalitie’.

Hagens stelde de volgende vraag: “De islam is een geloof dat homoseksualiteit afkeurt. De islam, daarin heeft de vrouw een ondergeschikte positie. Kan dat samengaan, volgens u, met progressieve politiek?”

2. Context van Nora's antwoord

Pieter-Jan Hagens gaat hierbij in eerste instantie op de stoel van een islamitische theoloog zitten. Hij bedeelt zichzelf de titel ʿalim (geleerde) toe en betreedt de minbar (kansel). Een schriftgeleerde die islam reduceert tot slechts één opvatting, zijn eigen, die uiteraard waar is en essentialiseert tot een orthodoxe puriteinse vorm van religie. Hagens bepaalt het karakter van de religie en wat erin haram is.

De realiteit wordt hier genegeerd. Er zijn moslims die meedoen aan het publieke debat die werken aan het bevorderen van homo- en vrouwenemancipatie. Er zijn moslimpolitici en moslimactivisten die de LHBTI-gemeenschap steunen en zichtbaar willen maken. Er zijn islamitische bevrijdingstheologen en er zijn moslimvrouwen die uit eigen beweging handelen. Er zijn moslims die zelf nadenken en afwegingen maken, maar ze worden met één opmerking door Hagens uitgesloten van de islam. Want in Hagens’ versie van de islam hebben die stemmen geen rol. Zijn die politici, activisten, vrouwen, mannen, mensen niet evengoed geïnspireerd door diezelfde religie?

Een bijeffect van Hagens opmerking daarmee is dat de kijker van het programma de indruk krijgt dat dit de enige variant van islam is. Hij portretteert islam niet als een onderdeel van deze samenleving, maar als een contrast op deze samenleving. Moslims zijn ‘anderen’, die nog niet zover zijn. NIDA is dan een partij die “haaks staat op uw (Klaver/GroenLinks) principes” en dat zou voor “uw leden en uw partij onaanvaardbaar zijn”. De opmerking van Klaver dat dit anno 2018 niet meer kan, is correct.

Was het zo dat in de tweede helft van de jaren 2000 openlijk homoseksuele docenten nog geweerd konden worden van bepaalde christelijke scholen, inmiddels zijn er speciaal didactische materialen ontwikkeld om geaardheid bespreekbaar en geaccepteerd te maken. Religie is niet solide en gestold, maar als je bepaalde religies in die hoek van onveranderlijkheid blijft drukken, ontneem je ze de kans tot ontwikkeling.

De presentator wendt homonationalisme aan en gebruikt racistische frames. Wij ‘Nederlanders’ erkennen en ondersteunen samenleving-breed homoseksualiteit, maar ‘jullie moslims’ doen dat niet. Het suggereert dat moslims zich ‘daarom’ bestuurlijk niet zouden mogen bemoeien met de Nederlandse samenleving of de stad waarin ze wonen. 

Het is tekenend hoe in 2018 het morele kompas van NIDA, dat zich islamitisch geïnspireerd weet, misbruikt wordt om de samenwerking tussen partijen in twijfel te trekken. In tegenstelling tot Hagens’ suggestie is deze manier van politiek bedrijven, waarbij religieuzen en niet-religieuzen samen optrekken, bij uitstek progressief en laat het zien dat moslims en moslimpolitici als volwaardige leden van deze samenleving gezien worden. Zij maken immers op basis van democratische beginselen gebruik van hun passief kiesrecht. 

Update:
Inmiddels is het ‘links’ verbond, waar NIDA onderdeel van uitmaakte, uit elkaar gevallen vanwege een oude tweet van NIDA over IS en Israël. 

  • 58
  •  
  •  
  •  
    58
    Shares

Meer van Nora